Karartma

Metallerin zaman, oksijen ve nem gibi faktörlere karşı daha dayanıklı bir hale gelmesi ve özellikle paslanmaya karşı muhafaza edilmesi için nitelikli özel ısıl işlem türleri yer almaktadır. Karartma, bu ısıl işlem hizmetleri arasında çok özel bir yere sahip olarak genellikle makine ve bağlantı ekipmanı parçalarında depolama ömrünü arttırarak, paslanma ve bozulmaya karşı malzemenin daha dayanıklı bir hale gelmesini sağlar.

Karartma ısıl işlem hatlarımızda Kontiniu fırınlar içerisinde gerçekleştirilen kontrollü bir ısıl işlem türü olarak temperlenmiş metalin üzerinde özel bir yağ ile koruyucu bir tabaka oluşturulmasıdır. Çünkü bu tabaka sayesinde özellikle bağlantı ekipmanları sadece depolama sırasında dahi 1 yıla kadar paslanmaya karşı korunabilir ve daha uzun ömürlü bir kullanım elde edilebilir. Zira bu sayede özellikle otomotiv gibi sektörlerde güçlü parçaların bağlantılarında kullanılan bu ekipmanlar daha dayanıklı ve güvenli bir yapı sağlar.

DEMSA olarak bünyemizde güvenilir bir şekilde gerçekleştirdiğimiz ve üst düzey standartlar ile sağlanan bu işlem, genellikle düşük karbonlu ya da orta karbonlu çelik malzemelerde tercih edilen ve yüzeyde ışık yansıtmayan, şık ve dayanıklı bir görüntü sağlayan bir işlemdir. Daha öncesinde uygulanan sertleştirme, temperleme veya her ikisinin bir arada uygulandığı ıslah gibi çalışmalardan bağımsız şekilde yapılan bu ısıl işlem malzemenin içyapısı, sertliği, tokluğu veya aşınma direncini etkilemeden yüzey koruması ve görsel farklılık için uygulanmaktadır.

Karartma Nedir?

Karartma teknik olarak bir ısıl işlem türü anlamına gelirken, siyah tav ya da oksidasyon gibi isimler ile de bilinen ve metal parça üzerinde kontrollü bir şekilde özel malzemeler ile ısı altında malzeme üzerinde siyah bir renk ve koruyucu bir tabaka oluşturulması işlemidir.

Uygulama kontrollü bir oksidasyon tabakası sağlarken, genellikle ısıl işlem hatlarımızda bu açıdan kullanılan özel bir yağ sayesinde malzemenin korozyon dayanımını yükseltmeyi amaçlar. Üstelik mobilya bağlantı ekipmanları, cıvatalar, somunlar veya bağlayıcı metal parçalar gibi tüm ürünlerde siyah bir görüntü ile estetiği yükselterek depo ömrünü arttırmaktadır.

Karartma Hangi Parçalar İçin Uygulanır?

Günümüzde bu işlemin en fazla uygulandığı parçalar genellikle otomotiv sanayi, mobilya sanayi, bağlantı ekipmanları sektörü, makine sektörü ve beyaz eşya sanayi gibi sektörlerde kullanılan parçalardır.

Geometrik bir değişim oluşturmayan, malzemenin sertliğini, tokluğunu veya yüzey dayanıklılığını arttırmadan sadece aşınmaya karşı koruma sağlayan ve estetik oluşturan bu işlem özellikle de aşağıda sayılabilecek değişen sektörlerdeki noktalarda uygulanabilmektedir.

• Bağlantı ekipmanı türü olan somun, cıvata, pul, rondela ve menteşe gibi parçalarda 
• Otomotiv sanayisinde montaj ve bileşim için kullanılan makine parçaları ya da yedek parçalarda 
• Beyaz eşya sanayi, makine sanayi veya değişen sektörlerde ihtiyaç duyulan yedek parça sanayi ekipmanlarında 
• Savunma sanayinde silah ve araç parçalarında 
• Yedek parça sanayi ve el aletleri üretiminde bağlantı ve yüzey parçalarında 

Uygulamanın sağlanabilmesi için bugün öncelikli olarak çelik malzeme ve döküm çelik gibi malzeme türlerinin tercih edilmesi mümkündür. Genellikle düşük ve orta karbonlu çeliklerde cıvata, bağlantı ekipmanı ve vida gibi parçalarda uygulama yapılırken özellikle bazı çeliklerde çok sık tercih edilir. Paslanmaz çelik ya da yüksek alaşımlı çeliklerde çok sık seçilmeyen bu işlem; çoğu zaman 11SMnPb30, C45, 16MnCr5 veya C10–C20 gibi bağlantı elemanı, dişli, şaft ya da mil gibi parçaların üretiminde kullanılan çelik kalitelerinde seçilebilmektedir.

Karartma ile Elde Edilen Avantajlar

Karartma yüzey görüntüsünü değiştirerek direnç sağlayan ve depolamayı kolaylaştırdığı için tercih edilen bir işlemdir. Bunun yanında da işlemin sağlayabileceği temel avantajlar aşağıdaki listede görüldüğü şekilde de sayılabilir.

• Siyah tav işlemi çelik malzeme üzerinde ince bir tabaka oluşturmak ile birlikte parçayı ortalama 1 yıl boyunca nem ya da hava koşullarının dezenformasyonuna karşı koruyabilir.
• İşlem yapılmış parça siyah rengi ile estetik bir görüntü sağlarken, yeniden bir yüzey kaplaması yapılmadan temizlik ve kullanım sağlanabilir. 
• Mat ve siyah bir görüntü sayesinde homojen yüzey görüntüsü özelliği sağlarken, özellikle görsellik önemi bulunan endüstrilerde yoğun tercih edilir. 
• Karartılmış malzemelerde özellikle yüzeye yağ uygulaması yapıldığında parça yağı daha sağlam bir şekilde tutarak dayanıklılığını arttırır. 
• Isıl işlem parçadaki noktasal ve yüzeysel renk farklılıklarını kaldırarak tek bir ton sağlar.
• En önemli noktada da metalin paslanmaya karşı daha dayanıklı hale gelmesini sağlar. 
• Depolamanın ortalama 1 yıla kadar kolaylıkla bozulma olmadan yapılmasına yardımcı olur.
• Savunma veya otomotiv gibi endüstrilerde parçanın ışık nedeni ile parlamasını engeller.

DEMSA Karartma Isıl İşlem Süreci 

Uygulama talep edilen çelik malzeme türü ya da hangi alanda kullanılacağı gibi ayrıntılar uygulanacak işlemin aralığını, yöntemini ve boyutunu belirlerken; değişen sektörlere göre bu ısıl işleme göre talepler firmamıza yöneltilmektedir. Bu anlamda iki modern tesisimiz bünyesinde yer alan 5 farklı kapasitedeki yüksek tonajlı kapasiteye sahip PLC kontrollü sürekli sistem ısıl işlem hatlarımızda uygulama sağlanmaktadır.

Esnek bir şekilde planlanabilen ve istatistiklere göre değerlendirilerek hata ihtimalini düşüren PLC kontrollü sistemlerimizde proses verileri her an sisteme girilerek müşteri memnuniyeti açısından izlenebilir bir yapı ortaya koyulmaktadır. Çözüm odaklı bir anlayış ile yüksek kalite kontrol standartlarında Toplam Kalite Yönetimi ilkeleri ile özellikle güvence sağlayacak IATF:16949 ve ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi uygulamaları sayesinde üretim ve üretim sonrası denetlenerek hizmet verilmektedir.

Her aşaması denetlenen ve titiz bir şekilde yürütülen karartma işlem prosesinde hassas yapılı belirli kademeler yer almaktadır. İlk aşamada kontrollü Kontiniu fırınlarımızda temperleme işleminden geçirilen metal parçalar özel bir dizayna sahip fırın bölümü içerisine alınır. Bu bölüm içerisinde karartma için genellikle 520580⁰C arasında bir ısı kullanılır. Bu ısı koşullarında yüksek performans oluşturan katkılı karartma yağı içerisinden geçirilen temperlenmiş metaller belirli bir süre yağa maruz kalarak işlemden geçirilir.

Yağın temperleme işlemi tamamlanmış metal üzerinde ortaya koyduğu siyah ve ince bir koruyucu tabaka işlemin sonucunu ifade etmektedir. Bu tabaka ürünlere depolama, raf ömrü, kullanım, nem, hava koşulları ya da zaman gibi faktörlere karşı daha dirençli ve paslanmaya karşı korunaklı bir yapı kazandırır. Genellikle de değişen sanayilerde farklı bir yöntem olan kimyasal karartma yani siyah oksitleme yerine yağ yöntemi ile termal karartma daha yaygın ve güvenilir bir şekilde tercih edilmektedir.

Yağ ile Karartma ile Kimyasal Karartma Farkı 

DEMSA bünyesinde gerçekleştirdiğimiz yağ bazlı işlem yüksek sıcaklıklarda yapılan ve menevişleme aşaması sonrasında yürütülen koruyucu bir sonuç ortaya koyan bir işlemdir. Kimyasal karartma yani siyah oksitleme yine ısı altında yapılsa da ortalama 140-150⁰C arasında alkali tuz çözeltileri ile yürütülen ve düşük sıcaklıkta metalde kimyasal bir reaksiyon ile sonuç ortaya koyan bir yöntemdir.

Her iki yöntem hem çelik hem demir parçalarda ısı ile birlikte yüzeyde koruyucu bir tabaka oluşturma şansı sağlasa da yağ ile karartma yüksek ısıda daha iyi bir kaplama ve kontrollü bir süreç ile siyah ve estetik bir görüntü sağlar. Oksidasyon yöntemi ise kimyasal yapısı ile ince bir tabaka halinde sonuç ortaya koyarken, özellikle sektörlere göre yöntem seçimleri yapılabilmektedir.

Karartma Teklifiniz En Kısa Sürede Hazır

Firmamız bünyesinde gerçekleştirilebilen tüm ısıl işlem hizmetlerinde olduğu gibi bu işlem bünyesinde de sektörünüze, parça türüne, kullanılan çeliğin kalitesine, kapasiteye ve bütçenize uygun bir şekilde özel teklifler ile hizmet verilebilmektedir. Üstelik sizin için hazırlanacak teklif en kısa süre içerisinde teknik çizim, numune ve teknik şartnameleriniz ile bir sözleşmeye dönüştürülebilmektedir.

DEMSA ISIL İŞLEM olarak sunduğumuz özel ve dayanıklılık sağlayan karartma hizmetlerimizde sadece ayrıntılar ile birlikte bize başvurmanız ve bir teklif talep etmeniz yeterlidir. En kısa zamanda tüm detaylar ile birlikte hazırlanan teklifi değerlendirerek ekonomik bir yapı ile yıllar boyunca aynı kalitede çözüm odaklı, izlenebilir, şeffaf ve kalite kontrollü bir hizmetten yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çelik karartma nedir?

Çelikte uygulanan bu işlem metalin yüzeyinde yağ kullanımı ile ince bir koruyucu tabaka oluşturulması ile metalin raf ömrü ve paslanma dayanıklılığının arttırılması işlemidir.

Karartma metalin özelliklerini etkiler mi?

Yüzeyde siyah bir renk ve tabak oluşmasını sağlayan bu işlem metalin iç özelliklerini yani dayanıklılık, sertlik, tokluk veya esneklik gibi niteliklerini etkilemeyen bir işlemdir.

Karartma ne için uygulanır?

Paslanmaya karşı dayanıklı bir yapı ile daha uzun depolama ve kullanım ömrü elde edilmesi yanında malzemenin daha estetik görünmesi ve tek renk ile homojen bir kullanım sağlanabilmesi gibi amaçlar ile işlem yapılmaktadır.